Een emotionele achtbaan

Vorige week was het dan zo ver. Ik kreeg mijn officiële diagnose. Dezelfde die al eens gesteld werd toen ik 15 was, maar vanwege mijn leeftijd toendertijd niet meer mee is genomen. Als ik het vertelde bij therapeuten wuifde ze het weg. Ik zat gewoon in een dipje. Als het weer beter ging, tja, dan ging ik niet meer. Dan zou het goed met mij gaan. Of het niet een beetje te goed met mij ging, daar keek niemand naar. Terug kijkend heb ik er zelf toch echt meer last van gehad dan ik van te voren had verwacht. Zo gaat dat altijd als je een diagnose na een hele lange tijd krijgt. Dan vallen al die puzzelstukjes ineens op zijn plek. Dit keer zette ik zelf ook door. Ik had periodes dat het beter ging, dat ik dacht dat die depressie bijna weg was, dan kwam hij er weer net zo hard voor terug.

Een bipolaire stoornis treft ongeveer 1,3% van alle Nederlanders. Het is niet zeker waar het vandaan komt. Je hebt het gewoon. Het is een storing in je hersenen en wordt ook echt als ziekte gezien. Het is een lastig iets, want je weet niet waar je gevoelens vandaag komen. Het lijkt alsof jij niet specifiek iets fout doet, terwijl anderen je er wel op afrekenen. Keihard dus, om mee te moeten leven. Bij een bipolaire stoornis heb je manische periodes die afgewisseld worden door depressieve periodes en soms ook periodes van een neutrale aard. Vaak, zoals ook bij mij, komt er na de manische periode een depressieve periode. Waar de periodes vandaan komen is bij iedereen anders. Het kan zijn door je eigen gevoelens en gedachtes, soms door nieuwe gebeurtenissen, maar soms door zogenaamde triggers. Bij triggers krijg je een gevoel wat je eerder al eens hebt gehad door een herinnering. Dan krijg je zowel de oude alwel de nieuwe gevoelens ineens over je heen. Het is vooraf niet precies te vertellen wanneer je gaat omslaan met je emoties.

Een hypomane periode is een periode dat jij je goed voelt. Je hebt veel energie. Vaak worden dan veel nieuwe plannen gemaakt. Je hebt het gevoel alsof je de hele wereld aankan. Vaak duurt deze periode ongeveer een week (soms langer). Met een hypomane periode kun je in principe blijven functioneren, zij het dan zeer beperkt. Je moet heel erg goed op jezelf letten. Soms kun je juist overmoedig zijn en je eigen grenzen niet meer goed zien. Je hebt meer energie en minder behoefte aan slaap. Enkele uren per nacht zijn dan al voldoende om de dag erna weer op volle toeren te draaien. Je bent veel spraakzamer dan gewoonlijk. Ik ga dan bijvoorbeeld meer bellen, appen en chatten met mensen. Dan spreek ik iedereen aan en vertel ik vol enthousiasme overal over. Of het nu mijn moeder, vriend, een winkelbediende of iemand op Insta is, ik begin te vertellen over van alles en nog wat en stop dan bijna niet meer. Een sociale angst overneemt me vaak daarna, val ik niet iedereen lastig? Staan deze mensen wel op mijn praatjes te wachten? Het is een lastige combinatie. Een drang om sociaal te zijn gecombineerd met een angst die je er juist van weerhoudt.
Doordat je gedachtes op volle toeren draaien heb je juist weinig concentratievermogen en ben je snel afgeleid. De gesprekken gaan van de hak op de tak en zijn niet altijd meer te volgen voor de mensen om je heen. Ook taken worden vaak opgestart tot je afgeleid wordt en aan een nieuwe taak begint. Zo kun je aan het eind van een dag diverse onafgemaakte taken tegenkomen.
Door de toegenomen energie en het snel afgeleid zijn ben je tijdens deze periode juist heel prikkelbaar. Een heel kort lontje hebben is dan ook standaard. Het is vreemd, je voelt je zo goed en dan wordt je weer zo snel boos. Ik ga dan bijvoorbeeld mopperen op vreemden. Mensen die hun auto in twee vakken zetten bijvoorbeeld, of die zich niet aan de 1,5m houden. Dan denk ik vaak “Ik voel me nu juist zo goed, waarom moet jij me nu weer zo boos maken?” Ook te veel geluid en spullen om mij heen kan ik heel slecht verdragen.
Een ander “symptoom” is het veel geld uitgeven. Soms zelfs vergetend dat je iets hebt gekocht. Bijna alsof er een koopverslaving is. Je moet gewoon dingen kopen. Dingen die je normaal niet zou kopen. Grotere uitgaves dan je normaal zou uitgeven en niet nadenken over eventuele consequenties daarvan. Geloof me, ik heb vroeger vaker dan eens veel te veel te geld uitgegeven tot ik aan mijn laatste centen zat. Door schande wordt men wijs zullen we maar zeggen. Momenteel heb ik mijzelf dit leren beperken door een budget af te spreken. Ik heb alle afterpay dingen uitgezet, kan niet meer rood staan en schrijf op wat ik uitgeef. Zo houd ik het onder controle. Nou ja, soms moet het dan ook gewoon op. Hoewel ik dan een spaarplan heb, vergeet ik dat helemaal en ga ik in een koopfrenzie andere dingen kopen dan ik vqan te voren had gepland.
Impulsieve beslissingen horen er ook bij. Je haalt een kat zonder daar over na te denken, je boekt een vakantie, je gaat een dagje weg, je verhuist naar een ander land en ga zo maar door. Dingen doen zonder na te denken over bepaalde consequenties. Tot de twijfel en onzekerheid weer toeslaat.

Na een hypomane periode volgt er altijd een depressieve periode. Ik voel het vaak al aankomen. Dan is er een wisselmoment. Een moment vol twijfel, vol (sociale) angsten en onzekerheid. Dan ga ik heel hard naar beneden.
Piekeren is een standaard iets. Ik ga nadenken over alles wat ik de afgelopen week heb gedaan. Gesprekken worden helemaal geanalyseerd. Gezichtsuitdrukkingen, lichaamstaal, opmerkingen of juist gebrek aan van anderen worden helemaal uitgeplozen.
Schuldgevoel over mijn gedrag de afgelopen tijd komt er ook nog bij. Hoe kon ik dat nu doen? Hoe kon ik zo reageren tegen mijn kinderen omdat ze even druk aan het doen waren? Hoe kon ik nu vergeten dat ze een schooltas nodig hebben en dat de gymschoenen niet meer pasten? Wat ben ik toch een slechte moeder. Dan ga ik in een neerwaartse spiraal zitten. Ik weet geen oplossing meer. Iedereen zou beter af zijn zonder mij. Geloof me, het klinkt als zelfmedelijden, maar dit zijn gedachtes die ik de laatste 2 jaar al vrij vaak heb gehad. Daarvoor trouwens ook. Ik heb al meerdere malen gedacht om zelfmoord te plegen en toen ik jonger was ook al eens willen uitvoeren.
Soms gaat het iet zo diep, dan ben ik gewoon lusteloos. Moe is het sleutelwoord en ik kan uren en uren achter elkaar slapen. Futloos, energieloos en het gevoel hebben dat er niets meer toe doet. Dan stop ik met projecten, wat het heeft in mijn ogen toch geen nut meer en voel een dipe schuldgevoel als mensen vragen hoe het er mee gaat.
Je kan helemaal de grip op de realiteit kwijt raken, helemaal geen perspectief meer zien.
Vaak duurt de depressieve periode wat langer dan die daarvoor. Soms slaat het in een keer om, soms gaat het juist geleidelijk.
20 tot 50% van de patiënten met een bipolaire stoornis doet een zelfmoordpoging. Zo heel apart zijn de gedachtes dus niet die ik heb. Voor een “gezond” persoon wellicht wel, maar voor iemand met deze stoornis juist niet.

Naast deze twee periodes is er nog een derde. Een manische periode. Het lijkt op de hypomane periode, alleen is deze veel extremer. Toen ik jonger was heb ik deze wel eens gehad, een of twee maal, misschien 3, niet zo extreem dat ik voor werd opgenomen, maar wel dat ik ontspoorde. Het schaamtegevoel is dan bijna helemaal weg. Het libido flink verhoogt. Mensen die in deze periode verkeren gaan ook vaak veelvuldig vreemd, proberen dingen uit die niet goed voor zich zijn (denk aan drugs) en maken veel schulden. Ze lopen over van energie en slapen soms nachten achter elkaar niet meer. Ze zijn extreem prikkelbaar en overzien de consequenties van hun eigen handelen niet meer. Wat ik deed toen ik deze periode ooit heb gehad ga ik hier niet delen. Dat hoofdstuk heb ik al heel lang geleden afgesloten en het heeft geen nut dit nogmaals op te halen.

Bij een bipolaire stoornis is er sprake van 2 types. Type 1 bestaan uit de voorgaan periodes, maar dan in een extreme vorm. Vaak moeten er dan zware medicaties bij komen kijken en word je vaak opgenomen. Bij type 2 (wat ik heb) heb je wel hypomane en depressieve periodes, maar (vrijwel) geen manische periodes. soms ik therapie genoeg om het onder controle te houden, soms is een combinatie van medicatie met therapie nodig.
Het is een stoornis die eigenlijk niet overgaat. Leren er mee om te gaan, vooraf periodes herkennen en proberen het te voorkomen staat bij de therapie voorop. Ook het verwerken van voorgaande periodes is belangrijk.
92% van mensen met een bipolaire stoornis krijgen te maken met andere psychische klachten. Zo heb ik een sociale angststoornis en heb ik door meerdere traumatische ervaringen PTSS. Daarnaast heb ik een bindweefsel aandoening wat ook de nodige emotionele en psychische klachten met zich mee brengt.

Hoe de toekomst eruit gaat zien, ik heb geen idee. Ik heb er veel meer last van gehad voorheen dan ik van te voren had verwacht. Denkend dat alles wel goed liep op het moment, terwijl ik tussendoor toch depressieve periodes en hypomane periodes heb gehad. Afgezien van de hele periode dat ik in de overlevingsstand heb geleefd. Of ik met beide aandoeningen nog kan werken, ik weet het niet. Ik blijf hoopvol, maar moet ook gewoon realistisch blijven. Mijn lichaam is best achteruit gegaan de laatste 2 á 3 jaar en ook psychisch gaat het nu niet goed. Pijnmedicatie zorgt voor veel dufheid en concentratieverlies. Wat ik vooral hoop is dat die hellingen in mijn achtbaan een beetje omlaag gaan. Van de Baron 1898 naar de oude tuffer zeg maar (als je de Efteling een beetje kent, snap je hem).

Ik blijf in ieder geval mijn therapie vol houden. Ook als het beter gaat en ik denk dat ik het niet meer nodig heb.

Bipolaire stoornis - PsyQ

Heb jij wel eens suïcidale gedachtes? Praat erover. Ga naar je huisarts en vertel wat er aan de hand is. Heb je een hele erge gedachte? Bel dan de zelfmoordpreventie hulplijn via het nummer 113. Bel desnoods de spoedeisende hulp, de HAP, of wie dan ook. Praat erover, het helpt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.