Als je A zegt….

Dan verwacht iedereen van je dat je B ook gaat zeggen. Als je het een doet, moet je het ander ook kunnen, dat is nu eenmaal de verwachting. Wat als je B helemaal niet wilt zeggen? Wat als je B helemaal niet kunt zeggen? Dan zit je met een verwachtingsvolle omgeving die niets ander wilt horen dan die B. Dat maakt het juist lastig.

Gaan jullie wel eens over jullie grenzen heen? Omdat dat verwacht wordt van je omgeving? Ik wel, vrij vaak. Nee zeggen is een kunst die ik nog niet helemaal beheers. Het blijft een lastig iets. Bij veel revalidatietrajecten leren ze je hoe jij je grenzen kunt aangeven en hoe je nee kunt zeggen. Je omgeving raakt het door verrast. Je zei immers altijd volmondig ja op dingen, hoe kun je nu ineens nee gaan zeggen? Dan komt de twijfel, de onzekerheid en dan ga je uiteindelijk toch weer over die grens heen, steeds vaker tot je er zo vaak overheen bent gegaan dat je hem helemaal niet meer kunt zien.

Je hebt verschillende soorten grenzen, je hebt de psychologische grenzen, maar ook de lichamelijke grenzen. Zo kan ik bijvoorbeeld op een dinsdag naar de stad wandelen, maar op de woensdag erna niet. Mensen snappen dit niet altijd. Ik kon het toch, waarom lukt het nu dan niet meer? En een paar dagen later weer wel? Als je op een terrasje kunt zitten, of als je kunt bloggen, of als je een dagje naar een pretpark kunt, dan kun je toch ook gewoon gaan werken, of je huishouden doen? Toch zijn het allemaal compleet andere dingen. Alles kost een ander soort energie. Het uwv vroeg mij of ik kon stofzuigen, want het was immers een zware handeling. Nu heb ik een fijne stofzuiger, die op de verdieping staat en kan ik daar mee stofzuigen. Ik haal geen meubels aan de kant, hoef niet te bukken en sleep nergens mee. Dus ja, ik kan op mijn manier stofzuigen. Kan ik aan een computer werken? Je zou denken van wel, ik heb mijn blog waar ik regelmatig iets op zet (minder vaak dan ik zou willen, maar enfin). Ik kan dan toch typen, en zitten. Wat er alleen niet wordt gezien is het gewiebel van mijn benen, het iedere 10 minuten opstaan en even iets anders doen, even mijn vingers strekken of wat dan ook. Je ziet ook niet wanneer ik iets typ, ik plan de blogs in en kan er op een goede dag dus meerdere typen, zodat het op een slechtere dag niet hoeft. Dus ja, ik kan op mijn manier aan een computer werken.

Dit maakt het dus lastig. Want je zou denken als je het een kan, kun je het ander toch ook? Toch is dat heus niet zo. Ja ik kan een blog schrijven en doe hier vaak een uurtje (soms meer) over. Tussendoor kan ik stoppen en pauzeren wanneer ik wil. Werk je? Dan gaat dat helemaal niet. Dan kun je niet eerst nog even op de bank gaat zitten om vervolgens in je pyjama te gaan typen. Dan moet je op staan, ergens op tijd zijn waardoor er altijd een psychologische druk ontstaat, je moet douchen en je aankleden, je moet reizen naar je werk toe om daar te gaan werken. Je moet contact onderhouden met collega’s of je leidinggevende. Je moet pauzeren wanneer dat voor jou bepaald wordt en voor de rest heb je een tijdsdruk wanneer iets af moet zijn. Vervolgens moet je de reis weer naar huis nemen. Klinkt toch heel anders dan even een uurtje bloggen in mijn pyjama, of niet?

Dus zo zie je dat je rustig een uurtje kunt bloggen, maar dat dit absoluut niet betekend dat je ook kunt gaan werken. Het een doen wilt niet zeggen het andere te kunnen doen. Toch wordt dit door onze samenleving niet gezien. Iemand anders heeft het immers altijd slechter dan jou, dus wat ben jij nu aan het zeuren. Stel je toch niet zo aan, zeggen ze dan. Lust jij je eten niet? Wees blij dat je eten hebt, de kindjes in Afrika zouden er om juichen. Zo werd ons dat vroeger altijd verteld. Iemand anders heeft het slechter, dus jij moet maar tevreden zijn. Zo krijg je van jongs af aan met de paplepel vol spruiten erin gegoten dat jouw grenzen er niet toe doen. Je moet beleefd je bordje leegeten als je ergens op bezoek bent. Nu heb ik met eten een bepaalde haat/liefde verstandshouding. Ik ben 36 jaar oud, als ik iets niet lekker vind, dan eet ik het ook gewoon niet op. Zeg dan bijvoorbeeld dat ik mij niet lekker voel. Vaak kan ik bepaald ook niet verwerken door mijn maag, dat vertel ik dan ook gewoon eerlijk. Toch heeft het jaaaaaaren geduurd voor ik zo ver was.

Vroeger toen ik jonger was, was ik vegetarisch. Daar werd niet overal en door iedereen rekening mee gehouden. Meer dan eens ben ik over mijn grens moeten gaan om anderen een plezier te doen. Het behouden van je eigen principes is dan zo lastig. Dan krijg je nog de mensen die je proberen te beargumenteren. “Waarom eet je dan wel kaas? (Kaas is overigens niet vegetarisch. Om kaas te laten stollen heb je stremsel nodig uit de maag van een kalf. Dus in de zin dat dieren dood zijn gegaan voor jouw eten is kaas niet vegetarisch), Waarom ga je dan niet helemaal veganistisch? Denk je werkelijk dat dit wat uit maakt? Jij bent maar een persoon. Als je maar niet denkt dat je mij omgepraat krijgt. Hmm, lekker biefstuk, dat zal je wel missen he?”
Er wordt dan gedaan alsof jouw mening niet onderbouwd is en mensen proberen dit te ondermijnen.

Het probleem wat je hier dus ziet is niet enkel het aangeven van je eigen grenzen, maar de samenleving die deze grenzen moet accepteren. Hoe vaak probeer jij iemand over te halen om iets wel of juist niet te doen? Als het diegene geen schade toe brengt, of jou geen schade toe brengt, waarom zou jij je er dan mee bemoeien? Stel een mama laat gaatje schieten bij haar kind van 2. Nu ben ik van mening dat kinderen geen oorbellen nodig hebben en dat je daarmee een signaal af geeft dat kinderen puur natuur niet mooi genoeg zouden zijn. Ga ik dat dan vertellen? Absoluut niet. Sterker nog vertelde ik dat ik iemand met een andere mening was, maar dit haar kind was en zij moest doen waar zij zich prettig bij voelde. Het schaadt mij niet, dus waarom zou ik er negatief over zijn?

Het gaat dan dus niet meer over aan aanvoelen van grenzen en deze te respecteren, maar het opdringen van onze meningen op een ander. Denk aan zwarte piet (oh, voorzichtig Anoukje). Schaadt het jou persoonlijk om een piet met roetvegen te zien? Nee. Schaadt het anderen om een ouderwetse zwarte piet te zien? Ja, het schaadt het emotioneel. Is jouw traditie die gewoon door kan gaan met een kleine aanpassing belangrijker dan het emotioneel welzijn van een ander mens die gelijk is aan jou? Absoluut niet. Je kunt dit beargumenteren zo veel als je wilt, maar dit is gewoon de basis waar het op terug komt. Het bagatelliseren van de pijn of het verdriet van een ander zit zo diep ingeworteld in onze samenleving dat we het bijna niet meer zien. Als we er op worden aangesproken worden we boos. We zien onszelf dan door de ogen van een ander en willen zo helemaal niet zijn. In plaats van onszelf te veranderen proberen wij het beeld wat die ander heeft van ons te veranderen door te zeggen dat het beeld niet klopt.

Gevoelens zijn nooit hypocriet. Het zijn gevoelens en je mag van mening veranderen. Het gaat erom dat je soms verder moet kijken dan je eigen ik en je eigen directe omgeving. Zo kan ik naar een museum lopen, maar daar de lift moeten nemen in plaats van de trap. Dat wordt mij niet in dank afgenomen. Ik werd er zelfs op aangesproken. De lift was voor minder valide personen, door corona mocht niet iedereen die gebruiken. Ik zei ok, verder niets. Ik ging er niet op in. Ik wilde haar de tramadol die ik slik onder haar neus duwen. De foto’s van mijn nek laten zien toen er een hernia zat. De pijn laten voelen in mijn knieën. Deed ik niet. Heeft geen zin. Ik zou er enkel boos om worden en die mevrouw zou er niet beter door geïnformeerd worden. Sommige dingen zie je nu eenmaal niet. Zij zag niet dat ik mijn grens met beide handen aannam door de stap te nemen met de lift te gaan. Waar ik eerst uit angst voor de oordelende samenleving de trap zou hebben genomen voelde ik mij dapper en nam ik de lift. Ik zag mijn grens, stopte er bij, nam mijn kans en werd er op aangesproken dat ik er niet ziek genoeg uit zag. Dat is nu eenmaal zo met onzichtbare ziektes, die zie je niet. Er kunnen mensen nu eenmaal niet goed mobiel zijn zonder dat zij in een rolstoel zitten.

Vaak laten wij de grenzen niet zien. Vaak gaan wij erover heen uit angst over wat de andere mensen wel niet zouden denken. Ik zelf laat het ook niet allemaal zien. Zelfs niet als ik mijn grenzen behoudt. Ik laat jullie de museum stukken zien op mijn insta, maar laat niet de 7 bankjes zien waar ik tussendoor op moest zitten. Mijn zus vond het bewonderingswaardig dat ik het bijna 3 uur heb volgehouden in het Van Gogh museum. Zo groot was dat immers niet. Een normaal gezond persoon zou er dan ook een uurtje korter over hebben gedaan. Ik moest nu eenmaal vaker stoppen, even bijkomen. Uit schaamte laat ik dat niet dan niet zien. Bang dat er tegen mij gezegd wordt dat ik mij aanstel.

“Ik heb ook pijn en toch werk ik” Dat kreeg ik eens te horen. Ik wist niet wat ik er mee moest. “Iedereen voelt zich wel eens sipjes” Is een andere. Je kunt zo veel therapie volgen als je wilt, maar als zo’n dingen tegen je worden gezegd is alles weer teniet gedaan. “Je moet leren er mee om te gaan” wordt er dan gezegd. Wederom de schuld bij jou leggende. Ik ben het hier dus niet mee eens. Ik ben van mening dat wij, als samenleving, moeten leren de grenzen, de pijn en het verdriet van anderen te respecteren en hier op een goede manier mee om te gaan.

Jongeren mogen nu eenmaal verdrietig zijn dat hun examenfeestje niet is door gegaan, zij keken ergens naar uit en dat ging niet door, daar mogen zij best verdrietig over zijn. Vrouwen mogen boos zijn dat zij nagefloten worden op straat. Iemand op zijn werk mag nee zeggen over handeling waar hij of zij zich niet prettig bij voelt.

Grenzen aangeven is lastig om te leren. Zeker als wij niet leren deze te accepteren. Dus als je A zegt, hoef je geen B te zeggen en anderen hoeven dat ook niet van jou te verlangen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.